Nazwy pigwa oraz pigwowiec błędnie używane są zamiennie, bo oznaczają odmienne rośliny. Pigwa, znana botanicznie jako Cydonia oblonga, tworzy niewielkie drzewo rodzące duże, żółte owoce o intensywnym aromacie. Pigwowiec należy do rodzaju Chaenomeles, rosnąc jako krzew obsypany wiosną barwnymi kwiatami. Owoce obu roślin są twarde i kwaśne, jednak różnią się wielkością, zapachem oraz zawartością soku. Rozróżniając je, łatwiej dobrać surowiec do przetworów, nalewek czy konfitur, uzyskując smak zgodny z oczekiwaniami i charakterem domowej spiżarni.
Jak rozpoznać pigwę w ogrodzie i na targu?
Pigwa rośnie jako niewysokie drzewo o rozłożystej koronie, jesienią uginając gałęzie pod ciężarem owoców przypominających kształtem gruszkę lub jabłko. Skórka dojrzewając nabiera złocistej barwy i delikatnego meszku, wydzielając ciepły, cytrusowy aromat. Miąższ pozostaje twardy i cierpki, dlatego rzadko spożywa się go na surowo. W sprzedaży owoce pojawiają się jesienią, oferowane luzem lub w skrzynkach. Wybierając je, warto sięgać po egzemplarze jędrne, bez uszkodzeń, intensywnie pachnące, świadczące o pełnej dojrzałości.
Cechy charakterystyczne pigwowca
Pigwowiec tworzy gęsty krzew, wiosną obsypywany czerwonymi, różowymi lub pomarańczowymi kwiatami. Jesienią dojrzewają niewielkie, kuliste owoce o bardzo zwartej strukturze i wyrazistej kwasowości. W porównaniu z pigwą są mniejsze, twardsze i zawierają mniej soku, za to imponują wysoką zawartością pektyn oraz witaminy C. Zrywając je po pierwszych chłodach, zyskuje się łagodniejszy smak i bogatszy aromat. Dzięki intensywności świetnie sprawdzają się w syropach, galaretkach oraz jako dodatek do herbaty.
|
Cecha |
Pigwa |
Pigwowiec |
|
Nazwa botaniczna |
Cydonia oblonga |
Chaenomeles |
|
Forma rośliny |
Niewielkie drzewo |
Gęsty, często ciernisty krzew |
|
Wielkość owocu |
Duży, 200 do 1000 g |
Mały, zwykle 20 do 50 g |
|
Kształt |
Gruszkowaty lub jabłkowaty |
Kulisty lub lekko spłaszczony |
|
Skórka |
Żółta, często z delikatnym meszkiem |
Żółta lub żółtozielona, gładka |
|
Miąższ |
Twardy, aromatyczny, mniej kwaśny |
Bardzo twardy, wyjątkowo kwaśny |
|
Zawartość soku |
Większa |
Mniejsza |
|
Pektyny |
Wysoka zawartość |
Bardzo wysoka zawartość |
|
Witamina C |
Wysoka |
Bardzo wysoka |
|
Spożycie na surowo |
Rzadko, zbyt twarda i cierpka |
Praktycznie niespożywana na surowo |
|
Zastosowanie |
Marmolady, musy, pieczone dodatki, nalewki |
Syropy, galaretki, konfitury, dodatek do herbaty |
|
Aromat |
Ciepły, cytrusowo jabłkowy |
Intensywny, świeży, cytrusowy |
Zastosowanie w kuchni i domowych przetworach
Zarówno pigwa, jak i pigwowiec cenione są w przetwórstwie, oferując naturalną kwasowość i aromat podkreślający smak innych owoców. Pigwa, zawierając więcej miąższu, doskonale nadaje się na marmolady, musy oraz pieczone dodatki do mięs. Pigwowiec, dzięki wysokiej zawartości pektyn, wspomaga naturalne żelowanie konfitur, pozwalając ograniczyć ilość cukru. Macerując owoce w miodzie lub alkoholu, otrzymuje się esencjonalne nalewki o rozgrzewającym charakterze. Przetwarzając je powoli, wydobywa się głębię smaku, zachowując cenne składniki.
Ciekawe wyniki badań przedstawione zostały w artykule Pawlak-Lemańskiej, Włodarskiej Przybylskiej, Tyrakowskiej. Przeprowadzone badania tych autorek wykazały, że:
“dodatek soku z pigwowca japońskiego zwiększa aktywność przeciwutleniającą soku jabłkowego oraz zawartość w nim związków polifenolowych i witaminy C w znacznie większym stopniu niż dodatek soku z pigwy. Oznacza to, że szczególnie sok z pigwowca wpływa na zwiększenie prozdrowotnych właściwości nowo zaprojektowanego produktu na bazie soku jabłkowego.”
Jak wybrać odpowiedni owoc do swoich potrzeb?
Decyzja o wyborze zależy od planowanego zastosowania oraz oczekiwanego efektu smakowego. Sięgając po pigwę, uzyskuje się łagodniejszy aromat i większą ilość miąższu, sprzyjającą przygotowaniu przecierów oraz deserów. Wybierając pigwowiec, otrzymuje się intensywną kwasowość i naturalną moc żelującą, przydatną w galaretkach i syropach. Przechowując owoce w chłodnym, przewiewnym miejscu, można cieszyć się nimi przez kilka tygodni. Świadomie dobierając surowiec, buduje się smak przetworów oddających autentyczny charakter natury.
Źródła:
Antoniewska A. , Rutkowska J. , Adamska A. (2017), Charakterystyka owoców pigwowca japońskiego oraz ich zastosowanie w przemyśle spożywczym https://agro.icm.edu.pl/agro/element/bwmeta1.element.agro-9c592140-538f-4034-9472-9ac74698bc66
Pawlak-Lemańska, K., Włodarska, K., Przybylska, M., Tyrakowska, B. (2018). Wpływ dodatku pigwy i pigwowca na właściwości prozdrowotne i sensoryczne soku jabłkowego, http://dx.doi.org/