Historia ketchupu

Dlaczego w języku angielskim do słowa ketchup dodajmy „tomatoe”? Z oczywistych względów. Ketchup nie musi być z pomidorów. I wcale nie chodzi o to, że producenci oszukują na zawartości tychże dodając tańszych warzyw jak buraki czy seler.

Czym więc jest ketchup? To rodzaj kwaśnego, pikantnego sosu, który przygotowuje się najczęściej z pomidorów. Sama nazwa pochodzi z języka chińskiego (kôe-chiap: zaprawa do ryb). Nazwa sosu i jego receptura dotarły do Europy pod koniec XVII w. przez Anglię.

pomidor-mapa-www

Oczywiście to Amerykanie rozpowszechnili ketchup na całym świecie. Nie znaczy to jednak, że u nas takowe sosy nie były popularne.

Ketchup to również nasz produkt sięgający tradycją do 1885 – tyle, że pod wdzięczniejszą nazwą: Zaprawa pomidorowa do sosów na zimę.

Przygotowanie było i jest bajecznie proste. Wystarczy 5 funtów pomidorów, funt cebuli, „gwoździki”, pieprz, ziele, gałka, kajena, cukier, ocet, czosnek, liście bobkowe i jakieś 5 godzin, żeby mieć wyśmienity domowy ketchup.

1. Pomidory i cebulę upiec i przetrzeć na gładką masę

 „[…] dojrzałych i czysto obtartych pomidorów, oraz […] obranej i w talarki pokrajanej cebuli upiec pod blachą i przefasować;”

2. Wymieszać z resztą składników i gotować na wolnym ogniu do uzyskania pożądanej konsystencji.

Najsłynniejsza autorka polskich książek kucharskich w XIX Lucyna Ćwierczakiewiczowa proponuje dodawać ów zaprawę „Do wszystkich ostrych sosów i do każdéj pieczeni wołowéj lub baraniéj, włożyć łyżkę téj zaprawy.” Czyli na kanapkę z wędlinką jak najbardziej.

 

W okresie powojennym wchodzi, co użytku słowo ketchup, czego potwierdzeniem jest przepis z Chemii praktycznej dla wszystkich wydanej w 1956 roku w sekcji Przetwory z pomidorów, sosy pomidorowe autor podaje 2 warianty przepisu na ketczup.[2]

 

Tak więc brońmy polskości ketchupu!

 


[1] Lucyna Ćwierczakiewiczowa „Jedyne praktyczne przepisy konfitur, konserw, soków, marynat, wędlin, wódek, likierów, win owocowych, ciast itp.” Skład Główny w Księgarni Gebethnera i Wolffa, Warszawa 1895
[2] Praca zbiorowa „Chemia praktyczna dla wszystkich” PWT, Warszawa 1956
Tagi:

Komentuj