Gruszki

Krótka historia gruszek

Gruszki są drzewem półkuli północnej. Występują w Europie, Azji, Afryce w strefie klimatu umiarkowanego. Należą do jednych z najstarszych uprawianych roślin sadowniczych. Odmianę azjatycką uprawiano w starożytnych Chinach, odmianę europejską znali Grecy (Homer nazywa gruszki darem od bogów).

Rzymianie uprawiali i potrafili szczepić drzewka. Owoce dobrze się przechowywały były, więc cennym pożywieniem dla podróżnych. W XVII wieku głównie we Francji wyhodowano nowe odmiany grusz, które zaczęły podbijać całą Europę.

Czesław Caryk, historyk i twórca KROKUS

Na ziemiach polskich grusze były również popularne. Mikołaj Rej opisując uroki lata wymienia „gruszeczki” wśród owoców uprawianych. Z ”Trylogii” pamiętamy spór Rzędziana z sąsiadami o owoce gruszy rosnącej na miedzy. W XIX w gruszkami płacono często za pomoc w pracach polowych. Gruszki suszono i przygotowywano na wiele różnych sposobów.

Wartości odżywcze gruszek

Oprócz niewątpliwych walorów smakowych gruszki są też cennym źródłem różnych składników odżywczych. Gruszki zawierają wiele związków organicznych o cennych i coraz lepiej poznawanych właściwościach. Są to związki z grupy flawonoidów takie jak kwasy hydroksybenzoesowe, hydroksycynamonowe (kumarowy, ferulowy) arbutin, flawanole (katechiny) flawonole (kwercytyna, kempferol) oraz karotenoidy ( beta karoten, luteina, zeaksantyna).

Gruszki zawierają niewiele szerzej znanych związków antyoksydacyjnych i antyzapalnych takich jak np. witamina E, ale są bogate w inne organiczne związki antyutleniające i przeciwzapalne. Są to wymienione powyżej flawonoidy i karotenoidy. Dzięki temu gruszki mogą zmniejszyć ryzyko zachorowania na przewlekłe choroby związane z chronicznymi stanami zapalnymi i nadmiernym stresem oksydacyjnym. Do tych chorób należą choroby serca, cukrzyca typu II, nowotwory.
Gruszki zawierają bardzo dużo błonnika zarówno rozpuszczalnego jak nierozpuszczalnego. Dzięki temu mogą pomóc w zapobieganiu wystąpienia cukrzycy typu II, i chorobom serca.

Związki zawarte w gruszkach, między innymi kwercytyna, kempferol, epikatechina pomagają poprawić wrażliwość na insulinę.

Błonnik zawarty w gruszkach łączy się z kwasami żółciowymi w jelicie zmniejszając syntezę cholesterolu. Jako substancja czyszcząca jelita ze złogów jest również pomocny w zapobieganiu rakowi jelita grubego. Wydaje się, że kwasy cynamonowe występujące w gruszkach (kumarowy, ferulowy) zmniejszają ryzyko zachorowania na raka żołądka i przełyku.

Gruszki są lekkostrawne i nie wywołują uczuleń. Są, więc cennym składnikiem diety dla niemowląt i osób ze skłonnością do alergii.

Dojrzałe gruszki pobudzają trawienie, przeciwdziałają zaparciom.

Owoce gruszy zawierają też jod wspomagający pracę tarczycy i bor cenny dla systemu nerwowego.

INFORMACJE PODSTAWOWE
Rodzinaróżowate
Nazwa systematycznaGruszka (Pyrus communis)
ORAC*2 201
Kaloryczność58 kcal/100g
*ORAC (Oxygen Radical Absorbance Capacity) – zdolność pochłaniania reaktywnych form tlenu. Jednostką ORAC jest mikromol TE /100g
TABELA WARTOŚCI ODŻYWCZYCH
Wartość odżywcza
Woda83,71 g
Wartość energetyczna58 kcal/424 kJ
Białko0,38 g
Tłuszcz0,12 g
Węglowodany15,46 g
Błonnik3,1 g
Cukier9,8 g
Minerały
Wapń9 mg
Żelazo0,17 mg
Magnez7 mg
Fosfor11 mg
Potas119 mg
Sód1 mg
Cynk0,1 mg
Miedź0,082 mg
Mangan0,049 mg
Selen0,1 mcg
Witamina C4,2 mg
Witamina B10,012 mg
Witamina B20,025 mg
Witamina B30,157 mg
Witamina B50,048 mg
Witamina B60,028 mg
Foliany7 mcg
Witamina A23 IU
Witamina E0,12 mg
Witamina K4,5 mcg
Karoten Beta13 mcg
Lutein + Zeaksantin45 mcg
Oprac. na podst. USDA National Nutrient Database